sneek

Jaarverslag 2012

Inleiding

Het jaar 2012 is voorbij. Een schriftelijke terugblik op de resultaten van de VHS is een goede traditie.
Daarmee legt het bestuur verantwoording af aan haar leden. Daarbij hoort natuurlijk ook een financiële verantwoording. De penningmeester doet dat gewoontegetrouw in de jaarrekening.In dit jaarverslag staan vrijwel geen namen van vrijwilligers genoemd. Die treft u aan in een aparte bijlage.( bijlage 1) Dankzij de inzet van al onze vele vrijwilligers heeft de VHS het jaar 2012 succesvol afgesloten.

Verslag

De Vereniging Historisch Sneek is geworteld in de Sneker samenleving. Ook al is de gemeente Sneek opgegaan in de gemeente Súdwest-Fryslân.
- We deden mee aan de Open Monumentendag met als motto Groen van Toen op het Waltaplein in het oude stadhuis van Sneek. De afdeling archeologie determineerde er vondsten. Er waren ruim 100 bezoekers.
- In de Broerekerk in Bolsward presenteerden wij ons op het Historisch Festival. Onze afdeling archeologie was daar ook prominent aanwezig. De filmploeg toonde DVD’s en films van Sneek.Veel bezoek uit de regio.
- Ook op een filmmiddag Blik op Beeld op 29 maart in de bibliotheek lieten we ons zien en tijdens de zomer werd in de Martinikerk meegedaan aan de tentoonstelling Joods leven in Sneek.
- Voor het eerst werd er op 20 April een excursie georganiseerd. Een groot succes. Dat smaakt naar meer. ( zie bijlage 2)
- Er werd een stoepbord geregeld. Op dit bord worden zowel binnen als buiten aankondigingen voor onze vereniging gedaan.
- We hebben nu ook een QR-code.
- Op onze website is onder de kop Historie van Sneek zeer veel over Sneek te vinden. Deze gegevens zijn overgenomen van de oude website van de Gemeente Sneek.
- Zoals u al in ons verenigingsblad heeft kunnen lezen ontvingen we een legaat van wijlen dhr Rasterhoff uit Australie. Het bedrag van 10.000 euro wordt op een aparte rekening geplaatst. Wat we gaan doen met dit Rasterhoff-fonds wordt nader bekeken door het bestuur.
- De voorbereidingen voor de festiviteiten voor 400 jaar Waterpoort zijn in volle gang.U ziet het! We zitten dankzij een actief bestuur en de vele vrijwilligers niet stil.

Ledenaantal

Op 1 februari 2012 hadden we een ledenaantal van 916, en op 1 februari 2013 stond de teller op 960. Een behoorlijke groei! We streven ernaar om in 2016 1100 leden te hebben. Er wordt dit jaar bij alle verenigingen in Sneek een grote ledenwerfactie op touw gezet.

Bestuur

Het bestuur kwam twaalf keer voor een bestuursvergadering bij elkaar. Vanaf de ledenvergadering d.d. 8 maart 2011 bestaat het bestuur uit de volgende mensen
Jelmer Kuipers (voorzitter en inzetbaar voor alles)
Jan de Haan (penningmeester)
Dirk Schild (secretaris, PR en de Waag)
Feike Damstra (bestuurslid, beheer computers en rubriek “Su het ut weest”)
Gilbert Hofstra (bestuurslid, archeologie, websitebeheerder, redactielid)
Evert Metz (bestuurslid, themacommissie en PR)
Alie Schulte–Hoekstra (bestuurslid, filmploeg)
Gerbrig Santema maakt geen deel uit van het bestuur, maar is toegevoegd als notulist. Een belangrijke taak.

De Waag, het verenigingsblad

In juni 2012 was het tien jaar geleden dat Johan de Vries en Ruurd Boeijinga de redactie van ons blad “de Waag“ op zich namen. Reden voor hen om daarom te zeggen “’t Is mooi geweest, de beurt is nu aan een ander om zich uit te leven in dit leuke werk”.
Zo’n 40 afleveringen werden door hen verzorgd, met onder meer ook artikelen van henzelf.
We weten dat ze dit verenigingswerk met veel plezier en toewijding hebben gedaan.
De laatste aflevering die door hen werd verzorgd, eigenlijk een jubileumnummer, was uitgevoerd met 32 pagina’s op A-4-formaat. Voor het bestuur een reden om te onderzoeken of er in de toekomst niet een Glossy A4 nummer zou kunnen verschijnen.
Voor hun werkzaamheden werden Johan de Vries en Ruurd Boeijinga al 8 maart 2011 benoemd tot lid van verdienste van de VHS.
De nieuwe redactie, die beide heren veel succes toewenst, bestaat thans uit de heren W. van Houten, J. Kronemeijer, G. Hofstra, G. van der Gaast (lay-out) en P. Nijdam (adviseur).
Zij verzorgden de laatste “Waag” op A5 formaat.
Voor het bestuur was het inmiddels duidelijk dat “De Waag” in de toekomst op A4 formaat zou moeten verschijnen. Er werd een nieuwe (goedkopere) drukker gevonden en het aantal advertenties werd uitgebreid dankzij de inzet van Cees Veenstra en Dirk Schild.
De advertentiebijdragen zijn zodanig dat zij de kosten van het blad voor een groot deel dekken.
Die nieuwe Waag zal dit jaar voor het eerst in maart verschijnen en zal ook bij de boekhandel in de losse verkoop worden aangeboden.
Het blad krijgt een nieuwe gekleurde omslag en ook de advertenties op deze omslag worden in kleur gedrukt.
Het blad wordt 24 pagina’s dik, waarvan er acht in kleur zullen zijn. De redactie en het bestuur kijken er naar uit.
Het plan is om ter gelegenheid van de 400 jarige Waterpoort een speciale uitgave van de Waag te laten verschijnen.

Het Sneeker Nieuwsblad

De wekelijkse rubriek “Su het ut Weest” wordt van foto’s en tekst voorzien door Feike Damstra.
Verder staat er af en toe een aankondiging in de krant.

Archiefmedewerkers en vrijwilligers die bergen werk verzetten

Vele handen maken licht werk. Op de dinsdag-, woensdag-, donderdag- en vrijdagmiddag zijn
veel vrijwilligers bezig met het ordenen van de archieven, het digitaliseren van foto’s en artikelen.
Op zaterdag is een kleine bezetting aanwezig om bezoekers te woord te staan en te adviseren.
Filmploegen zijn wekelijks bezig met het omzetten van oude films in digitale bestanden. (zie bijlage 4)
Op 31 maart 2012 werd er een vrijwilligersmiddag georganiseerd. (zie bijlage 5)
Op 6 0ktober werd door Ebel Koppen in ons verenigingsonderkomen de Wall of Fame onthuld. Een bord met daarop de ereleden en leden van verdienste. Tot haar grote verrassing werd Ebel Koppen (oud secretaris VHS) tot lid van verdienste benoemd.

Redactie De Waag
Jisk Kronemeijer
Wietse van Houten
Gilbert Hofstra
Peter Nijdam adviseur
Gerard van der Gaast lay-out

Verspreiding De Waag
Alie Wiersma
Ids Wiersma

Bezorgers De Waag
Gerrit Boeijinga
Wiebe Langius
Klaas de Haan
Bram van Vugt
Jos Jasper
Cor Wiersma
G. Ykema
S. Ykema
Eppie Coers
S. Jansen
Cees Veenstra
Wietse van Houten
Karin Korteweg-Boeijinga
Johan de Vries
Peta en Dries Kuperus
Gebr. Oüendag

Archiefmedewerkers
Henk Stallmann hoofd archief en WDC
Christien Veenstra
Hylke de Bruin
Hessel Bosma
Harrie Lighthart
Albert Bergstra
Klaas de Haan
Bart Mollema
Gerard vd Wei
Marten Harder
Eppie Coers
Bonnie Rienstra
Jan Minks
Bram van Vugt
Tecla Rijpma
Catrien Mollema
Cees Veenstra
Hylke Bakker
Coen Baanstra

Keuken en schoonmaak
Ans Faber koffie/thee
Saakje Langius koffie/thee
Catrien Mollema koffie/thee en schoonmaak
Alie Wiersma koffie/thee

Themacommissie
Evert Metz
Froukje Bergsma
Joop Blom
Hylke Bakker

1ste Filmploeg
Herman Ouëndag
Dries Kuperus

2de filmploeg
Auke Zeilstra
Hylke de Bruin
Tjerk Joustra
Alie Schulte-Hoekstra

Fotografie
Anton Zijlma
Herman Ouëndag
Cees Veenstra

Techniek thema-avonden
Herman Ouëndag
Coenraad Ouëndag
Dries Kuperus

Adlib, invoeren en beschrijven van gescande en bewerkte foto’s
Dries Kuperus (algehele leiding bij het invoeren)
Wim Schmeits
Froukje Bergsma
Jisk Kronemeijer
Tjitske Grunstra
Herman Ouëndag
Nardie Agricola
Hylke de Bruin
Joop Boom
Hylke Bakker

Digitalisering

Dankzij een paar digitale vrijwilligers zijn onze computers weer redelijk op orde. Er zijn bindende afspraken gemaakt met de vrijwilligers die met de computer bezig zijn met het digitaliseren van beeldmateriaal. De gebruikte opslagcapaciteit is opgeschoond en gereorganiseerd. De Filmploegen krijgen een eigen computer. En Adlib is uitgebreid. Er wordt gewerkt aan het toegankelijk maken van ons digitale archief. Samen met Tresoar gaan we hiermee aan de slag.
Omdat er met zoveel vrijwilligers aan de computers wordt gewerkt, blijft duidelijk en zorg van het grootste belang.

Filmploegen VHS

De VHS heeft twee filmploegen binnen haar gelederen,
De eerste filmploeg bestaat uit Andries Kuperus en Herman Oüendag. De tweede ploeg bestaat uit Alie Schulte-Hoekstra, Tjerk Joustra, Auke Zeilstra en Hylke de Bruin. Deze laatste ploeg is sinds een jaar of twee actief binnen de VHS.
Als filmploeg hebben we al een aardige collectie dvd’s opgebouwd.
Deze collectie bestaat uit filmmateriaal van particulieren, opgenomen van tv en gekregen dvd’s.
Voor een overzicht van alle dvd’s die wij nu hebben en die u wilt bekijken, kunt u langs komen in ons verenigingsonderkomen “De Waag”:.
Onze collectie loopt van oude bedrijfsfilms naar moderne films, van evenementen, kermis tot hardzeildag en wat er verder gebeurd is in de verschillende wijken van Sneek.
We proberen onze filmploeg van de VHS ook te promoten. Zo hebben we met het Fries Filmarchief een dag georganiseerd in Sneek. Op deze dag konden mensen hun 8 mm of super 8 film(s) laten zien en op dvd laten zetten. Deze dag was een groot succes,.
Tijdens het Historysk Festival Súdwest op 22 september in Bolsward hebben wij films getoond aan het publiek. Op deze dag stonden ook alle zusterverenigingen in de Broerekerk met een stand. Het was een dag om niet te vergeten en we hebben een goed inzicht gekregen waar de diverse verenigingen zich mee bezig houden.
Tot slot nog een oproep:
Mochten er mensen zijn die oude films of video’s hebben met aan Sneek gerelateerde beelden, dan zouden we graag met u in contact komen. Misschien mogen we dan deze beelden overnemen voor ons archief.

Vrijwilligersmiddag op zaterdag 31 maart 2012

Op zaterdag 31 Maart hielden we onze traditionele vrijwilligersmiddag in ons verenigingsgebouw De Waag. Na binnenkomst eerst een bakje koffie of een kopje thee, en even bijpraten.
Daarna werden er groepjes gevormd, want we gingen een ouderwetse tippeltocht doen. Deze had als onderwerp: GEVELSTENEN. Er was een route uitgezet door een gedeelte van de binnenstad. We troffen het met het weer: Het bleef droog.
Na ongeveer anderhalf uur kwamen de eerste deelnemers weer terug in de Waag. De meest gehoorde opmerking was: ”Ik wist niet dat er zoveel gevelstenen in de gebouwen zaten!”.
Snel werden de formulieren gecontroleerd en kon worden overgegaan tot de prijsuitreiking. Hierbij bleek dat ieder team de eerste prijs had gewonnen: een zak met chocolade paaseitjes.
Toen deze verorberd waren, was het tijd voor een stevig bord stamp- en/of hutspot met een gehaktbal. Na zo’n inspannende speurtocht viel dat er goed in!
Kortom wederom een geslaagde middag. (Jelmer Kuipers)

Leerlingen van de scholengemeenschappen Bogerman en R.S.G doen archiefonderzoek

Steeds meer leerlingen van het voort gezet onderwijs maken gebruik van de mogelijkheid om in De Waag informatie te verzamelen voor werkstukken en scripties.

Maatschappelijke stage bij de VHS

Ook bij de VHS hebben in 2011 enkele maatschappelijke stages door leerlingen van diverse onderwijsinstellingen plaatsgevonden.

Lezingen

Dirk Schild en Cees Veenstra hebben een aantal lezingen gehouden in Sneek. In de Noorderhoek en de Frittemahof over de Trekschuit van Sneek naar Leeuwarden en Restaureren met de Stichting Oud Sneek.
Hans Koppen en Dirk Schild gaven een cursus in de Poort.
Hans Koppen en Dirk Schild gaven beiden een lezing voor de rotary in Joure. Omdat daar veel Snekers lid zijn werden we gevraagd. Hans vertelde over het ontstaan van Sneek en de geschiedenis van de stad en Dirk vertelde over de werkzaamheden van de Stichting Oud Sneek.
Op 2 maart gaf Gilbert Hofstra bij de Vereniging Dorpsbelangen te Folsgare een lezing met als onderwerp de opgraving en vondsten te Ald Rien.
De lezingen en cursus waren een succes.

Thema-avonden

De thema-commissie bestond aan het begin van het jaar uit de volgende personen: Froukje Bergsma, Wietse van Houten en Evert Metz, waaraan later Cees Veenstra werd toegevoegd. In de loop van het jaar vonden er enkele mutaties plaats. Cees Veenstra trok zich terug, omdat hij zijn vrouw ging bijstaan bij archiefwerkzaamheden op de woensdag. Wietse van Houten werd door het bestuur gevraagd om in de redaktie-commissie plaats te nemen. Gelukkig vonden we twee trouwe VHS-vrijwilligers bereid om de lege plekken op te vullen. Dit zijn Hijlke Bakker en Joop Boom. Ze zijn meteen zeer voortvarend aan de slag gegaan.
Op 21 febr. hielden we onze algemene ledenvergadering. Daarna hield Dhr. Karel Brenninkmeijer een lezing over de Duitse famililies uit Mettingen die naar Nederland kwamen, o.a. de fam. Brenninkmeijer, stichter van Neerlands eerste CenA winkel,in Sneek!
Op 17 april was er een thema-avond, welke werd verzorg door Cees Veenstra. Hij hield een lezing over de tabaksindustrie en sigarenwinkels in Sneek.
Op 25 sept. hielden we een thema-avond over slagers en poeliers in Sneek. Dit was tevens de vuurdoop voor ondergetekende, die voor de VHS z’n eerste lezing hield. Mede dankzij een lange en grondige voorbereiding, en een fraaie powerpointpresentatie, alsmede de interessante expositie van vooral veel slagerswerktuigen van weleer, werd het een geslaagde avond. Het hoogtepunt was de door slager Hamersma en z’n vrouw op schaal nagemaakte gevel van hun pandje aan de Gedempte Pol. Een kunstwerkje.
Helaas hebben we die avond veel mensen moeten teleurstellen omdat de zaal al vroegtijdig propvol was. Ca. 50 leden zijn teleurgesteld huiswaarts gekeerd. Dankzij medewerking van de Openbare Bibliotheek konden we een week later een 2e avond organiseren in de zaal boven de Bibliotheek. Er waren hier toch nog zo’n 50 belangstellenden.
De laatste thema-avond in 2012 werd gehouden op 13 nov. Wietse van Houten hield een lezing over “Op en rondom het Martiniplein“. Hier kwamen behalve de bewoners, vooral de “karrieders” van weleer aan de orde.
In overleg met het bestuur is de thema-commissie op onderzoek uitgegaan naar een mogelijk andere, grotere lokatie voor onze thema-avonden. Het is al een aantal keren voorgekomen dat de leden voor gesloten deuren kwamen omdat de zaal vol was. Uiteindelijk heeft het bestuur besloten om, na onderzoek van ondergetekende, onze volgende avonden in het wijkgebouw “De Spil “aan de Molenkrite te houden. Dit gebouw heeft een grote zaal welke minstens 250 personen kan herbergen. Daarnaast is er een grote foyer met grote bar voor de pauze en voor een gezellig nazitten. Verder voorziet “de Spil “ in alle mogelijke apparatuur welke wij voor de thema-avonden nodig hebben. Het bestuur van “De Spil “is zeer vereerd dat ze de VHS tot hun gasten mogen gaan rekenen.
De a.s. ledenvergadering met aansluitend een lezing over “400 jaar Sneeker Waterpoort “door Hans Koppen op 26 febr. a.s., zal op de nieuwe lokatie worden gehouden.
Het programma voor 2013 is in grote lijnen ook al vastgesteld. Hierover is en wordt u in ons blad “de Waag “ uitvoerig geïnformeerd. Hoewel dit pas in sept. zal plaatsvinden, is de nieuwe thema-commissie al volop bezig met de voorbereidingen voor de thema-avond over bakkers en banketbakkers. Ook de andere avonden krijgen de volle aandacht.

Sneuperstafel

Op de sneuperstafel worden steeds wisselende stukken ter inzage gelegd. De belangstelling is wisselend. Om dit aantrekkelijker te maken wordt op de laatste zaterdag van de maand een extra sneuperstafel gehouden. Er worden boeken, kaarten en knipsels verkocht. Het loopt hier ook geen storm. We moeten nog een vaste vorm voor deze ochtend vinden.

Excursie vrijdag 20 april 2012

Uit de vorig jaar gehouden enquête onder de leden bleek dat er grote interesse bestond voor het maken van een excursie. Ze werden op hun wenken bediend. Hans de Haan en Evert Metz organiseerden een prachtige excursie. De reisleider was Hans de Haan.
Om 13.00 uur vertrok de bus naar Jorwert. Welbekend van het boek “Hoe God verdween uit Jorwert” van Geert Mak. Om 13.30 uur was er een rondleiding in de kerk door Mathieu van der Boomgaart en een rondleiding door het dorp door Hans de Haan. Ook al ben je er al een keer geweest,de rondleiders gaven door hun uitleg een nieuwe kijk op het dorp en de St. Radboudkerk.
Om 14.30 uur ging men richting Wirdum. Men werd ontvangen in een boerderij Bredijk 28 te Wirdum door Folkert en Bettie Jongbloed met koffie of thee met gebak. Men liet zich dat goed smaken. Folkert Jongbloed heette de groep welkom en gaf informatie over de boerderij. Het is een prachtige kop/hals/romp boerderij uit 1867 met nieuwe stallen. Het woongedeelte is omgetoverd tot een klein museum. Na de informatie werd de boerderij in twee groepen bezichtigd olv. Folkert en Bettie.
Hierna vertrok men om 16.00 uur naar Winsum. Hier werd de boerderij aan de Boskdyk 4 bezocht.
Deze kop/hals/romp boerderij is ook een rijksmonument en dateert uit de 18de eeuw. Prachtig gelegen en opgebouwd uit oude Friese geeltjes. Men werd door Ulbe Bakker ontvangen en daarna werd de boerdeij in twee groepen bezichtigd.
Om 17.30 uur vertrokken we weer richting Sneek. Tijdens de busreis vertelde Hans de Haan veel over de omgeving, zoals de Middelsee, de Sneeker Trekvaart, de Zwette, de Dillebrug. Af en toe stopte de bus zodat men het onderwerp goed kon bekijken.
Om 18.00 uur kwamen we weer in Sneek aan.
Het was een mooie excursie. Dank aan Evert Metz en Hans de Haan.

Historisch Informatie Punt ( HIP )

Het H.I.P. is één van de activiteiten van het NSZF. Dit informatiepunt bevindt zich in de bibliotheek. Tentoonstellingen in het H.I.P. worden mede door VHS verzorgd. Het wordt gekoppeld aan onze thema-avonden.

Binnengekomen schenkingen

In een boek worden de schenkingen schriftelijk bijgehouden. Het gaat hier niet alleen om foto’s, kaarten en krantenknipsels, maar ook om boeken, films (ook apparatuur) en archieven. Ook wordt genoteerd voor welke onderzoeken wij onze archieven openen.

Schenkingen in het jaar 2012
Wij ontvingen dit jaar weer veel spullen
Ongeveer 600 foto’s en anzichtkaarten.
Diverse films, die door onze filmploeg werden bewerkt.
Vele boeken. Die toepasselijk zijn voor Sneek worden in de bibliotheek geplaatst. Dubbele en boeken die niet voor Sneek toepasbaar zijn worden op de Sneupersmarkt verkocht.
Diverse archieven van verenigingen en bedrijven.
Advertenties en kranteknipsels.
Bouwtekeningen.
Een politie archief. Teruggegeven aan de gemeente.

Naast veel particulieren en bedrijven willen wij toch enkele apart aanhalen
- Timpaan: foto’s, een knipselmap en diverse video’s.
- Het archief van de zangvereniging Excelsior.
- Een filmprojector 16 mmm Hokushi van J.P. Tichelaar en een projector van de Fam. Lunter.
- Vele foto’s uit de nalatenschap van Ger Dijs.
- stamboom Fam. Van der Weide.Iedereen hartelijk bedankt!

Onderzoeken in het jaar 2012
In 2012 werd er onderzoek of medewerking verleend over de volgende onderwerpen
- Bons boerderijen.
- Tweede brug Grootzand.
- Opsporing oorlogsslachtoffers.
- Onderzoek Steenklip.
- Garage Kleine Palen.
- Onderzoek CenA.
- Sporen van Joods leven in Sneek.
- De Gruyter in Sneek.
- Tabaksfabrieken in Sneek.
- Slagers in Sneek.
- Tram Sneek – Bolsward.
- Voorbereiden Waterpoort 400 jaar.

Werkgroep Archeologie

De werkgroep Archeologische Steunpunt (ASP) is maandelijks bij elkaar geweest in onze verenigingsruimte “de Waag” om vondsten te determineren, te registreren en nieuws uit te wisselen.
Voorzitter is Gilbert Hofstra, aantal leden: 18.
- Zoals elk jaar konden tijdens de Open Monumentendag geïnteresseerden hun vondsten laten determineren. We stonden dit jaar samen met het VHS op het Waltaplein in het oude stadhuis van Sneek. Er kwamen ruim 100 bezoekers.
- In het buurtschap Arkum in de gemeente Súdwest-Fryslân zijn in een weiland de overblijfselen van een huisterpje uit de eerste tot derde eeuw na Christus gevonden. Op deze locatie is in februari een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd door het Groninger Instituut voor Archeologie van de RUG. Een aantal leden van het ASP heeft daaraan meegewerkt. Na aanleiding van de vondsten en opgraving tijdens de herinrichting van het Ald Rien bij Folsgare in 2011, heeft G.Hofstra op 2 maart tijdens de jaarvergadering van de Vereniging van dorpsbelangen te Folsgare hierover een lezing gegeven.
- Op 22 september werd in de Broerekerk te Bolsward het Historisch Festival Súdwest georganiseerd door het NSZF (Netwerk Streekarchief Zuidwest Fryslân) waar diverse instellingen en verenigingen zich presenteren die zich met (cultuur-) historische zaken bezighouden. Op dit festival waren het ASP en VHS eo. ook vertegenwoordigd.
- Verder zijn een groot aantal archeologische rapporten en notities, vooral van de voormalige gemeente Sneek, opgenomen in de collectie van het VHS eo. Tenslotte hebben de leden van het ASP als seizoensafsluiting genoten van een historische rondvaart in en om Sneek met de “Kees van Gorkum” onder leiding van Johannes de Wit en Alita van der Lep.

Samenwerking

Ook in 2012 was er weer sprake van een goede samenwerking of uitwisseling van informatie met: de Gemeente Sneek, de Gemeente Súdwest Fryslân, de Bibliotheek, het Fries Scheepvaartmuseum en de Stichting Oud Sneek. Er is ook overleg geweest met Tresoar en de Stichting Historisch Heerenveen.

Bijzonderheden

- De gemeente SWF heeft in verband met de zogenaamde Erfgoedvisie een tweede bijeenkomst georganiseerd in de Kat. Onze vereniging gaf daar ook acte de presence.
- In Sneek verschijnt een tijdschrift “ Sport in Sneek ”. De VHS verzorgt daarin een speciale rubriek. Tot op heden verscheen dit blad iedere maand maar helaas word de frequentie teruggebracht tot 4x per jaar.

Februari 2013 Dirk Schild.