Tekst: Willem Altena<\/em>
Foto\u2019s: Jan Blaauw<\/em><\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/vhsneek.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/DBUSJelmerKuipers-1024x576.jpeg\")
Wie daar nu woont, middenin de Noorderhoek, kan het zich nauwelijks voorstellen. Maar toen Jelmer Kuipers daar als jong kereltje rondhuppelde, had zijn huis aan de Winsemiusstraat vrij uitzicht over de landerijen. ,,Wij konnen kieke tot an Skarnegoutum toe\u201d, verzekerde de 85-jarige ex-VHS-voorzitter dinsdagochtend 24 maart in de biebkelder zijn veertig toehoorders. Voor zover zij toch al niet aan z\u2019n lippen hingen, waren ze nu volledig met stomheid geslagen.
De meesten kennen Kuipers als kantoorman bij metaalfabriek Kwant, VW-verkoper bij schoonvader\/garagehouder Harke Pheifer en staffunctionaris van het Fries Scheepvaart Museum. In zijn gastsprekersrol uit de serie \u2019Dus dou bist un Sneker\u2026\u2019 wou hij het juist daarover n\u00edet hebben. Liever vertelde hij hoe \u2018\u00ede in zijn jeugdige jaren de stad leerde kennen en beleefde.
Over zijn voorouders, zei hij, kwam hij vroeger in het ouderlijk huis (aan de Singel boven de smederij van zijn vader) niks gewaar. Wat hij van hen weet, moest hij opdiepen uit de archieven \u2013 een niet helemaal onbekend terrein trouwens voor een geschiedenisliefhebber.
Zijn Sneker opoe, een Kamstra van moeke\u2019s kant die in een boerderijtje bij de Joodse begraafplaats woonde, kreeg in het laatste kwart van de negentiende eeuw negen kinderen. Niet minder dan zes van hen stierven als baby of peuter. De overige drie haalden elk de zeventig. ,,Wat moet zo\u2019n vrouw een verdriet hebben gehad\u201d, constateerde nazaat Jelmer in gemoede. ,,En dan te bedenken dat zij in die tijd geen uitzondering was.\u2019\u2019
Natuurlijk, de Tweede Wereldoorlog is een zwarte bladzijde in de vaderlandse geschiedenis. Maar voor ondernemende jongens als Kuiper junior had het ook iets spannends. Overburen met rood haar die niemand vertrouwde, maar aan het eind van de oorlog vluchtten toen ze bij het verzet bleken te zitten. Een rijwielenrazzia in de wijk. Paniek zaaiende Duitsers met gasmaskers op. Een koerierster na spertijd bijna betrapt met tientallen ontvreemde bonkaarten in de fietstas\u2026
Kuipers: ,,Un eintsje lopen richting Ysbrechtum en dan waren we bij de ski\u00ebtheuvel. Achter plieses en singende D\u00fatse soldaten an die\u2019t deur oanze straat d\u00ear heen marsjeerden. Gingen we heimelek oppe sneup nar de koperen hulzen die we plattrapten. Leverde gau un paar senten op. Later ston dur straf op en sochten de D\u00fatsers se self op.\u201d
De Bevrijding, op 15 april, is in Kuipers\u2019 geheugen \u2013 en oren en neus! – gegrift. Haast iedere Sneker weet dat de aftaaiende Duitse bezetters laf de brand in de karakteristieke Waag aan de Marktstraat staken. ,,Mar foor oans was ut fral de ferskrikkeleke ontploffing fan hun munietsiehok in oanze buurt w\u00eardeur we die dag noait fergete salle. Was ok anstoken. Sun klap\u2026, skriklek, de oren suusden jou dur uren fan.\u201d
\u2018Flanzend\u2019 naar chocoladerepen slenterden hij en zijn buurtvriendjes daags daarop aan de Bolswarderweg langs een hele rij Amerikaanse legervoertuigen. Die roken heel speciaal. Naar peut en zo. Een halve eeuw later reden oude jeeps en ander materieel van Keep them Rolling door Sneek. Wat rook Kuipers vanaf de stoep? Exact dezelfde geur. ,,Ik herkende se anne lucht, niet iens an hoe at se dur \u00fatsagen\u2026\u2019\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jelmer Kuipers: \u2018Ik herkende se anne lucht\u2019 Tekst: Willem AltenaFoto\u2019s: Jan Blaauw Wie daar nu woont, middenin de Noorderhoek, kan het zich nauwelijks voorstellen. Maar toen Jelmer Kuipers daar als jong kereltje rondhuppelde, had zijn huis aan de Winsemiusstraat vrij uitzicht over de landerijen. ,,Wij konnen kieke tot an Skarnegoutum toe\u201d, verzekerde de 85-jarige ex-VHS-voorzitter […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3160","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vhsneek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3160","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vhsneek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vhsneek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vhsneek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vhsneek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3160"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/vhsneek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3160\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3168,"href":"https:\/\/vhsneek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3160\/revisions\/3168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vhsneek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vhsneek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vhsneek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}