Kortste busuitje van hoog niveau

Tekst: Willem Altena

Fotografie: Jan Blaauw

VHS’ers zijn veelal de jongsten niet. Niettemin zitten er nog verrassend veel krasse types onder. Tijdens hun laatste Jaarlijks Historisch Busuitje naar Heerenveen en lommerrijke ommelanden – het kortste uit de rij – beklom een deel van hen onverschrokken de verjongde (maar onveranderlijk hoge) Belvédère in Oranjewoud!

Oranjewoud: uitkijktoren Belvédère.

Na die inspanning draafden sommigen het liefst in één ruk door naar speeltún en doalhof bij uitspanning Tjaarda. Mar kiek, daar waren ze gelukkig net weer te helder van geest voor. Geen lachspiegels, noch misselijkmakende draaischijf of nattesokkenbrug meer. Ach ja, dat was ooit…

Fut mar nyt fergeten. Daar hebben ze ook in en bij het Friese haagje het nodige van, zo leerden  de rondleidingen door de goed ingevoerde vrijwilligers van de stichting Historisch Heerenveen op deze nazomerse dinsdag 29 september.

In de jaren tachtig werd in het toch al niet met monumentale panden overladen centrum de betonnen watertoren (mooi van lelijkheid) gesloopt en eerder ging de kloeke kruiskerk aan de Kolk tegen de vlakte, bekende gids Yme Waterlander, bijna in tranen, ten overstaan van de Sneker kultuursnúvers.

Heel wat opgewekter wees hij hen op de grietenijgrenzen die eertijds dwars door het veenkanaaldorp (het oudste van Nederland) liepen – en die nog steeds door klinkerlijnen in het wegdek zichtbaar zijn.

Waterlander: ,,Wanneer de kroeg aan de ene kant van de straat in de gemeente Aengwirden om twaalf uur sloot en die aan de overzijde in Schoterland een uur langer open mocht blijven, verkasten de klanten gewoon. Werd je door de veldwachter achterna gezeten, dan stak je rap over en bleef je uit zijn handen.”

Een on(aan)houdbare situatie; vandaar dat er van die twee plus Scharsterland één gemeente werd gemaakt. Dat in Sneek nog veel langer twee verschillende gemeentehuizen naast elkaar (be)stonden, lieten Yme’s toehoorders verder maar onbesproken….

Heerenveen moet je niet met Sneek willen vergelijken. Doe je dat toch, dan blijkt dat H. iets minder inwoners telt, veel jonger is (op de kop af 475 jaar oud) en zich soms stad noemt maar een vlecke blijft.

Maar…. Wat hebben ze daar een joekel van een maquette! Het 3D-schaalmodel van oud-Sneek, in het Fries Scheepvaart Museum, is een fraai exemplaar, maar dat in de Heerenveense School is echt de bom. Zeker zes keer zo groot. Je blijft kijken. Het kunstwerk, anno 2000, kostte 350.000 euro, voor een deel gesponsord door particulieren die hun eigen mini-huisje kochten. Die hebben dus nu allemaal een tweede woning!

Een van de kraste VHS’ers vroeg aan de museumleiding hoe deze bijna onmetelijk maquette in hemelsnaam wordt afgestoft. Inmiddels is het antwoord binnen: héél voorzichtig en húske foor húske.

Centrum Heerenveen: gids Yme Waterlander (roze polo) legt uit. Op de achtergrond Posthuis Theater.
Geplaatst in Uncategorized.