Tekst en foto’s Koos Schulte
Donderdagmiddag 17 april opende wethouder Bauke Dam de door Sneek 80 Jaar Vrij en de Vereniging Historisch Sneek opgezette bevrijdingstentoonstelling ‘Sneek 80 Jaar Vrij’ in het Oosterkoor van de Martinikerk Sneek. Door met de samensteller van de tentoonstelling Jan van Hes de in het archief van Hoofddorp teruggevonden sleutels van de voormalige synagoge van Sneek in een vitrine te plaatsen werd de tentoonstelling officieel geopend.
In zijn speech memoreerde de wethouder de vijf inktzwarte oorlogsjaren, die tot vandaag de dag gegrift staan in ieders geheugen.
De tentoonstellingscommissie van de VHS heeft in samenwerking met archief De Tiid een integere expositie opgezet bestaande uit vier onderdelen:
- De opkomst en teloorgang van Joods Sneek waarvan de onlangs teruggevonden relikwieën onderdeel zijn.
- Emotionele fersen over Joadse Snekers van stadsdichter Henk van der Veer en fotograaf Paul van Goor.
- Familieverhalen van de Sneker familie Kooi, die gedurende de bezettingsjaren ondergedoken zat in de buurt van Sneek.
- De historie van de Sneker Boterwaag van de late Middeleeuwen tot de verwoesting van dit Sneker erfgoed op 15 april 1945 door gefrustreerde Duitsers. De tentoonstellingscommissie diepte hierover getuigenverslagen op. Ook het feit dat de Waag in de jaren 1940-1945 een Schoolmuseum en pedagogische boekerij zou worden, wist de tentoonstellingscommissie boven water te halen.
De exposite is op dinsdag 22 april, de donderdagen 24 april en 1 mei van 13.30 -16.30 uur te bezichtigen alsmede op de vrijdagen 18 april, 25 april en 2 mei van 13.30-16.30 uur. Zaterdag 3 mei is de slotdag van de tentoonstelling van 13.30-16.30 uur. De toegang is gratis.
De verloren sleutels van de Sneker synagoge
door Willem Altena
De sleutels van de synagoge, die een centrale plaats innemen op de tentoonstelling, werden teruggevonden dankzij speurwerk van Mathhijs Graafland, , archiefvrijwilliger VHS en beheerder van het Sneker Joods Archief. Zijn kennis over de joodse gemeenschap ter stede – aan het begin van de vorige eeuw nog ongeveer 140 jongeren en ouderen tellend – is onmiskenbaar.
Met hulp en tips van anderen (‘alleen kun je weinig’) slaagde hij erin van de synagoge aan de Wijde Burgstraat – die in de oorlog door NSB’ers bijna met de grond gelijk werd gemaakt – verschillende kenmerkende onderdelen terug te vinden. Speurwerk in het Nationaal Gemeentearchief in Hoofddorp leverde een gedenksteen, ijzeren muurankers met daarin de Davidster en zowaar drie grote deursleutels op.
,,Mijn hart maakte een sprongetje, toen we hoorden dat de spullen inderdaad uit Sneek afkomstig zijn. Een gedenkwaardig moment”, zegt Graafland.